Waarschijnlijk stond je er niet bij stil toen je vanmorgen onder het genot van een dampende kop koffie naar één van de uitzendingen van het Journaal op NPO 1 aan het kijken was. Of de MAX Geheugentrainer of Nederland in Beweging natuurlijk. Het is vandaag precies vijfentwintig jaar geleden dat het concept dagtelevisie werd geïntroduceerd bij de Nederlandse Publieke Omroep. Op 30 augustus 1993 dus. En dat was een unieke gebeurtenis, tot dat moment kenden Nederlandse kijkers dag-tv eigenlijk alleen van het commerciële RTL 4 en het was dan ook een doorbraak dat alle omroepen (die toen nog een thuisnet hadden op Nederland 1, Nederland 2 of Nederland 3) allemaal op één kanaal gingen uitzenden in de ochtend en de middag. De verandering werd dan ook groots aangekondigd en kreeg eigen vormgeving en alles.

De eerste maanden waren er overdag vrijwel alleen maar herhalingen te zien van de avondsuccessen. In blokken van drie uur hadden de omroepen de vrijheid om hun programma’s uit te zenden. Van zeven uur tot tien uur waren dat AVRO, KRO en NCRV. Daarna gevolgd door TROS, Veronica en EO tot 13:00 uur. VPRO, VARA en NOS sloten de ‘dag’ af tot 16:00 uur. Ook de daguitzendingen van het NOS Journaal zagen toen het levenslicht, sterker nog: Gijs Wanders en Marga van Praag werden speciaal aangesteld als presentatoren daarvan.

Vanaf 1994 werd er ook echt geïnvesteerd in de ochtenden en zag Ontbijt TV het levenslicht. Het luchtige magazine met Dieuwertje Blok aan het roer werd al heel snel een enorm succes. In eerste instantie werd Ontbijt TV gemaakt door KRO, NCRV en IKON, maar uiteindelijk bleef alleen de KRO nog over. Stijgende kosten deden die omroep uiteindelijk besluiten om in juni 2002 met het programma te stoppen, tot groot ongenoegen en onder zwaar protest van de kijkers. Een paar maanden later begonnen AVRO, KRO en NCRV op hetzelfde tijdstip met Goedemorgen Nederland, toen nog met Daphne Bunskoek.

Helemaal nieuw was koken op televisie niet tijdens de introductie van dag-tv bij de NPO, maar op dagelijkse basis een los kookprogramma programmeren kenden we nog niet. Daar bracht de TROS verandering in dankzij Kook TV met Manon Thomas en Ria van Eijndhoven, toen nog de enige tv-kok die we kenden. Vijf dagen in de week maakten ze snelle en betaalbare maaltijden. Met humor en vooral heel veel bakvisserig gelach en getier. Hysterisch achterhaald en ouderwets als je het nu ziet, elke aflevering duurde maar liefst twintig minuten! Dit programma sneuvelde -hoe jammer ook- in 1996 alweer. Maar vergeten zullen we het nooit.

Tegenwoordig kennen we dus niet anders dan dagtelevisie, maar jammerlijk genoeg staat het genre enorm onder druk. Tijdens de NPO seizoenspresentatie werd het afgelopen week al pijnlijk duidelijk dat door de aangekondigde bezuinigingen vanuit de politiek onduidelijk is wat de schade gaat zijn, maar dat de dagprogramma’s vrijwel als eerste geslachtofferd worden. Met het on demand (terug)kijken ergens wel logisch, maar toch: het einde van een tijdperk. Gelukkig zijn we daar nog lang niet: Goedemorgen Nederland van WNL keert volgende week terug  van een enorm lange zomervakantie en daarmee is het gevoel uit de gloriejaren van de NPO-ochtend er voorlopig gewoon nog.